De Bevelander

13 september 2017

De Bevelander 13 september 2017


Passie voor Peeland van Chris en Gonnie: Kats

Passie voor peeland van Chris en Gonnie: Kats. FOTO: LEON JANSSENS

Ze wonen inmiddels al veertig jaar in Kats in hetzelfde huis, Chris en Gonnie van der Kraan, ze kwamen uit Zoetermeer. Chris is van oorsprong machinist en zat op de grote vaart. In 1977 zochten Chris en Gonnie een huis te kopen de keus viel op Zeeland.

KATS - "Het was een redelijke prijs en wel mét grond", memoreert Chris. Gonnie vult aan: "Maar we hebben eerst wel degelijk gekeken of er een basisschool was. Onze oudste zoon ging hier naar school en hij sprak zelfs Zeeuws." Via een makelaar in Goes kwam Gonnie aan de weet dat er in Kats twee bungalows gebouwd werden. "Chris zat op zee dus ik ben met mijn zwager naar Kats gaan kijken. Het Kreekpad was een zandpad en het graan stond tot aan de voordeur. Maar dit was het voor ons", lacht Gonnie. Midden op de Atlantische Oceaan kreeg Chris aan boord een telegram van de marconist: "Ik heb het huis gekocht." De familie van der Kraan woonde er nog geen week toen er een auto met een mevrouw stopte die vroeg: "Woont er hier een doktersassistente die met een zeeman is getrouwd?" "Ja, dat zijn wij", zegt Chris, "Zij vroeg Gonnie om bij de dokter te komen werken en dat heeft zij ook gedaan." Daar had Gonny haar eerste ervaringen met het verschil van leven in Randstad en Noord-Beveland. "In Zoetermeer stond de telefoon niet stil. Je had nog geen tijd om oren uit te spuiten. Maar hier ging af en toe de telefoon. De mensen hier bellen alleen als het echt nodig is!" Ondertussen zijn er veertig jaar voorbij, Chris zat tot 2010 twaalf jaar in de gemeenteraad voor Noord-Bevelands Belang en zag met de opkomst van de lokale partijen het politieke landschap sterk veranderen. "In politiek, landschappelijk en godsdienstig is er veel veranderd. Van de mooie landbouw, akkerbouw, met jaarlijks wisselende gewassen is het nu veel meer grasland geworden. Maaien en inkuilen. Wel een van de markantste veranderingen. Ik mag graag in de Oud Noord-Bevelandpolder lopen. Buitendijks heb je hier zicht over het land, de Oosterschelde, de Zeelandbrug. Magnifiek." Passie voor Peeland van Gonny en Chris is toch Kats zelf: "Kats is heel leuk, levend open en vriendelijk. Er gebeurt altijd wat", vindt Gonnie. "Maar ik geniet ook van de Voorstraat in Colijnsplaat of de Stekeldijk bij Geersdijk. Wij zouden hier echt niet weg willen."

Tweedehands kleding voor een maatje meer

Jolanda Guijt geeft extra aandacht aan grote maten tijdens de organisatie van de halfjaarlijkse Goese kledingbeurs. FOTO: PR Foto: PR

GOES - Tweedehands kledingbeurzen afstruinen is een leuke manier om kleding te scoren voor een zacht prijsje. Mits je een gangbare maat hebt, want grote maten zijn er nauwelijks te vinden. Jolanda Guijt is al langere tijd bezig om daar verandering in te brengen. "Mooie kleding in grote maten is vaak verschrikkelijk duur en als je dat niet kunt betalen, trek je maar iets aan wat dan misschien wel goedkoop is, maar eigenlijk helemaal niet leuk staat." Daarom geeft Jolanda, tijdens de organisatie van de halfjaarlijkse Goese kledingbeurs, de laatste jaren juist die grote maten extra aandacht. "Er is wel degelijk vraag naar grote maten op kledingbeurzen", weet ze uit ervaring, "Maar we hebben niet voldoende aanbod om aan de vraag te kunnen voldoen. Het lijkt wel of er nog steeds een taboe rust op kleding in grote maten, waardoor mensen het niet aan durven te leveren. Daar wil ik graag verandering in brengen." Heb je nog goede kleding in grote maten in de kast hangen? Stuur een e-mail naar kledingbeursgoes@live.nl o.v.v. "grote maten". Vervolgens ontvang je een code die je nodig hebt bij het inleveren van de kleding. Je kunt zelf het bedrag bepalen dat je er graag voor wilt ontvangen. De kleding kan ingeleverd worden op dinsdag 26 september tussen 19.00 en 20.00 uur in Kerkgebouw De Levensbron aan de Mansholtlaan 1 in Goes. De dag erna mag de kleding en vijftig procent van de opbrengst opgehaald worden.

Podium trapt af met Hans Dorrestijn

Er volgen nog 30 voorstellingen

Het nieuwe theaterseizoen staat voor de deur. Bij Podium Reimerswaal nemen Hans Dorrestijn & Friends de eerste van in totaal dertig voorstellingen voor hun rekening.

Freek komt met zijn nieuwe programma Koffers

RILLAND - Jacques Boonman heeft zin om weer te beginnen en hoopt dat de mensen er ook zin in hebben. De theaterprogrammeur vertelt dat hij ook dit seizoen veel bekende namen verwelkomt en dat jonge mensen weer een kans krijgen om podiumervaring op te doen. Hij verwacht dat de eerste voorstelling echt heel bijzonder wordt. Enthousiast zegt hij: "Hans Dorrestijn doet samen met Vrouwkje Tuinman en Ingmar Heytze bij ons hun allereerste try-out op zaterdag 16 september. De voorstelling gaat over Neurosen en andere hobby's. Alle drie zijn ze ervaringsdeskundigen, zowel op neurotisch als op artistiek gebied. Dorrestijn heeft de nodige verslavingen en daar wordt met een kwinkslag over gesproken. Hij vindt overigens zelf dat je pas ziek bent als je niet meer over je eigen ellende kan lachen en verwacht dat de bezoekers opgefleurd naar huis gaan en ze ervan overtuigd zijn dat het eigenlijk best goed met ze gaat. Volgens het trio kan iedereen na afloop dan ook toegangsbewijs, garderobegeld én barrekening bij hun zorgverzekeraar indienen." De tweede voorstelling is vrijdag 22 september. Dan komt Andermans Veren Live met een try-out van Er mag zoveel niet. De mooiste theaterliedjes van Nederland komen voorbij. Het thema is fout en stout want 'Er mag zoveel niet: vreemdgaan; elkaar het leven zuur maken; noem maar op.' Dat heeft prachtige liedjes opgeleverd. Boonman: "Andermans Veren Live is een groep leuke mensen die samen met Kick van der Veer de leukste, grappigste en vreemdste kleinkunstliedjes van de laatste honderd jaar heeft uitgezocht. Ze verdienen veel meer aandacht. Die gasten komen vaak net van de muziek- of kleinkunstacademie en ik vind ze gewoon fantastisch. Het is een super leuke en voor het publiek heel toegankelijke voorstelling." Erik van Muiswinkel komt donderdag 28 september met een try-out van De Oplossing. Van Muiswinkel is bekend van zijn typetjes bij Kopspijkers en Koefnoen maar ook van de Poelifinario, de nationale cabaretprijs die hij in 2014 ontving. De theaterprogrammeur: "Erik is een persoonlijkheid en een geweldig verteller. Ik ken de inhoud van zijn nieuwe programma niet maar er komen ongetwijfeld stevige grappen en komische imitaties voorbij." Wat ze bij Podium Reimerswaal geweldig vinden is dat Freek de Jonge op 2 november komt. "Hij vindt al die kleine zaaltjes gewoon leuk. Hij belde op een gegeven moment op en zei: Het is zo lang geleden dat ik bij jou ben geweest. Freek heeft een nieuw programma met liedjes en (Zeeuwse) verhalen. Koffers heet het, dat is het vernederlandste woord van Covers. Hij zingt allemaal buitenlandse liedjes die hij zelf heeft bewerkt. Freek was bij het Zeeland Nazomer Festival daar vond ik hem echt hartstikke goed. Hij voelt zich op het podium als een vis in het water. Hij is niet de beste zanger maar gooit heel zijn ziel en zaligheid erin. De mensen genieten daarvan."

Foto: Persgroep
Het theaterseizoen bi Podium Reimerswaal begint met een voorstelling van Hans Dorrestijn.

Oude techniek in een nieuw jasje

GOES - Jeanny Cobben geeft maandagmiddag 18 september van twee tot vier uur een lezing in het Historisch Museum de Bevelanden in Goes. De lezing is onderdeel van de tentoonstelling Jeanny Cobben pakt uit. De expositie bestaat uit een grote variatie aan werken met bijzondere aandacht voor de prachtige pronkrol. De pronkrol is in ruim één jaar gemaakt, 2008/2009, en bevat diverse handwerktechnieken. Het proces van vervaardigen wordt die middag door Jeanny Cobben uit de doeken gedaan. Aanmelden voor de lezing kan via secretariaat@hmdb.nl.

Vakantie in Azië

MIDDELBURG - In Studio A58 bij De Mortiere komt een Pasar Malam, met als thema: 'Een korte vakantie in Azië'.

Van 15 tot en met 17 september is het goed toeven tussen alle kramen met prachtige artikelen uit Azië en natuurlijk diverse specialiteitenrestaurants. Een warm en kleurrijk podiumprogramma zal de bezoekers van jong tot oud laten genieten van dans en muzikale optredens. Een groot podium met daarvoor een groot terras vormt het middelpunt met culturele en muzikale optredens van meer dan 60 artiesten. Hoogtepunten zijn er elke dag, zoals optredens van Massada of Mr. Soul Jimi Bellmartin. En niet te vergeten prachtige dansgroepen die niet alleen zorgen voor een kleurrijk spektakel maar ook de cultuur van de Indonesische eilanden laten zien al dan niet voorzien van een moderne choreografie. Keroncong in een modern jasje gespeeld door de formatie Abadi. Het Verre Oosten is onlosmakelijk verbonden met de wereld van spiritualiteit en magie. U maakt kennis met de magische krachten van deskundige masseurs, handlezers en paragnosten. Uiteraard zijn er tal van Aziatische keukens vertegenwoordigd. Het bezoek aan de markt is een culinair avontuur op zich. Het zal weer blijken dat velen uit het hele land speciaal naar Middelburg komen om (weer) te genieten van de Aziatische keuken.

De Pasar Malam in Studio A58 is vrijdag 15 september 13.00 – 22.00 uur, zaterdag 16 september 13.00 - 22.00 uur en zondag 17 september 12.00 - 19.00 uur.

HerfstTocht eert Johan Geense

Foto: Hans van Oosterhoudt

Zaterdag 16 september houdt T.C. De Trappers uit Krabbendijke de 1ste Johan Geense HerfstTocht. Niet zo maar een fietstocht maar een eerbetoon aan de vorig jaar tijdens een fietstocht plotseling overleden Johan Geense (82), trouw lid van T.C. De Trappers. "Voorheen heette deze rit de HerfstTocht maar nu is hij vernoemd naar mijn vader", vertelt Nel Jakobsen, bestuurslid van T.C. De Trappers, "Onze voorzitter Piet Eversdijk vroeg of het goed was om deze rit voortaan zo te noemen. Mijn vader was een enthousiast fietser, hij was een echte clubman en was er altijd, dus daar hadden mijn man Rinie en ik geen bezwaar tegen." T.C. De Trappers heeft vijftig leden zowel vrouwen als mannen. Iedereen kan meedoen en dat geldt zeker voor de toertochten. Er wordt in vier groepen gereden, ingedeeld naar gemiddelde snelheid van 20-, 25-, 28- en 30 kilometer per uur. Bij de fietsclub staan veiligheid, fatsoen en respect ten opzichte van andere fietsers voorop. "Dat is ook nodig", zegt Nel, "Want er zijn de laatste tijd best veel ongelukken gebeurd. Bij ons staat verkeersveiligheid altijd voorop. De Trappers heeft een eigen shirt, in geel/rood, dankzij Kotra Yerseken, de sympathieke sponsor van onze shirts." De 1ste Johan Geense HersfstTocht start zaterdag om 09.30 uur bij sporthal Reimerswaalhal in Kruiningen. Er wordt gereden in vier groepen met voorrijders. Ontvangst met koffie en na terugkomst gezellig samenzijn in de sportkantine van de sporthal. Deelname is vrij, er zijn geen kosten aan verbonden. "Wij hopen zo ook wat nieuwe leden te werven", aldus Nel, "En behalve fietsen is er na afloop ook een gezellig samenzijn."

Informatie: www.tcdetrappers.nl

Na de fietstocht is er een gezellig samenzijn bij T.C. De Trappers

Samenwerking GR de Bevelanden is succes

Burgemeester van Kapelle Stapelkamp, directeur GR Frans Marquinie en burgemeester van Goes Verhulst tijdens presentatie Evaluatie GR de Bevelanden. (v.l.n.r.)

De colleges van de vijf Bevelandse gemeenten willen graag hun samenwerking in GR de Bevelanden voortzetten. Iedere gemeente is vertegenwoordigd door de burgemeester en een wethouder. Deze samenwerking is in Zeeland uniek, in de andere delen van Zeeland wordt al wel gesproken over samenwerking in de bedrijfsvoering, maar is dit nog niet uitgewerkt.

Vanaf de start is er structureel meer dan 10 procent bezuinigd

GOES - De taken voor Werk, inkomen en zorg alsmede ICT/Informatie voorziening en P&O verrichten zij officieel sinds 2015 gezamenlijk vanuit de diverse gemeentehuizen. Bij GR de Bevelanden werken nu zo'n 150 mensen. Dat doorgaan is gebaseerd op een evaluatierapport van Berenschot dat de gemeenten hebben laten maken. Dit evaluatierapport over de eerste vijf jaar van de Gemeenschappelijke Regeling de Bevelanden werd vorige week dinsdag door het bestuur van de GR gepresenteerd. "We beschouwen het evaluatierapport als een duw in de rug", aldus voorzitter René Verhulst bij de presentatie van het rapport in het gemeentehuis van Kapelle. In de Gemeenschappelijke Regeling werken de gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, Noord-beveland en Reimerswaal samen op het gebied van personeel en organisatie, informatie- en communicatietechnologie en werk, inkomen en zorg. Het rapport van Berenschot constateert dat structurele bezuinigingen door de samenwerking vijf jaar lang overeind zijn gebleven. Bovendien is de GR erin geslaagd om tot een complete taakuitvoering te komen. Berenschot constateert dat de kwaliteit van de dienstverlening goed is gebleven en de kwetsbaarheid van de kleinere gemeenten is weggenomen. Wel geven bijvoorbeeld Goes en Noord-Beveland aan dat voor ICT en P&O verbeteringen mogelijk zijn. Het draagvlak voor de GR is goed, wel zijn de gewenste verbeteringen een voorwaarde. Het blijft van groot belang om de raden bij de GR betrokken te houden. Zo komen zij minimaal twee keer per jaar bijeen voor gezamenlijke besprekingen. Belangrijke aandachtspunten blijven de wens voor aangepaste dienstverlening, verdere verbetering van kwaliteit en de doorontwikkeling van de jonge GR organisatie. "Vanaf de start is er structureel meer dan 10 procent bezuinigd", zegt GR-directeur Frans Marquinie. "Incidenteel zijn er pleisters geplakt, maar structureel is de bezuiniging overeind gebleven." In de afzonderlijke gemeenteraden waren in de afgelopen vijf jaar een aantal keren twistpunten over extra geld dat naar de GR moest. Bij die kosten valt volgens Berenschot te denken aan salariskosten of een groeiend aantal bijstandsgerechtigden.

Verhulst: "Maar die kosten zouden er ook zijn geweest als de gemeenten het afzonderlijk hadden moeten regelen. Het is een eerlijke evaluatie. We herkennen en erkennen de conclusies en aanbevelingen. Het bestuur is blij met het rapport van Beerenschot, zeker met de adviezen. Vooral met het advies 'hou de GR zo dicht mogelijk bij je. Dat betekent, we hebben het in eigen hand."

Goed voor Goes

Foto: www.goes.nl

Het hoofdkantoor van Roompot Vakanties verhuist in de loop van 2019 van Kamperland naar Goes. Ook de medewerkers van het kantoor in Middelburg worden ondergebracht in de nieuwe locatie.

Nansenbaan

Het van oorsprong Zeeuwse, maar thans internationaal opererende vakantieconcern blijft groeien en in de huidige kantoren is niet genoeg ruimte voor al het personeel. Het nieuwe pand verrijst aan de Nansenbaan en biedt plek voor zo'n 400 medewerkers.

Personeel

Het nieuwe kantoor komt pal naast de A58 te liggen, het drukste stukje snelweg van Zeeland waar dagelijks ruim 60.000 mensen langsrijden. De uitbreiding van het kantoor is noodzakelijk door de groei van het bedrijf, maar Roompot hoopt door de gunstigere liggingook makkelijker nieuw personeel aan te trekken. "We hebben heel veel vacatures die moeilijk ingevuld kunnen worden", zegt CEO Jurgen van Cutsem. "De locatie in Goes is dichtbij allerlei voorzieningen, dus we hopen dat we daardoor makkelijker mensen kunnen werven."

Goed voor Goes

Wethouder Derk Alssema (Economische Zaken) van de gemeente Goes kijkt uit naar de komst van Roompot: "Het maakt me trots dat het bedrijf kiest voor bedrijventerrein De Poel, dat onlangs door weekblad Elsevier werd uitgeroepen tot een economische toplocatie. Het is
goed voor Goes, maar ook voor de regio, voor heel Zeeland. Het brengt werkgelegenheid en bedrijvigheid met zich mee, dat is heel mooi."

Verhuizen

Alle huidige personeelsleden verhuizen mee naar de nieuwe locatie. De afstand (ongeveer twintig kilometer) tussen het nieuwe hoofdkantoor en de oude kantoren in Kamperland en Middelburg is voor alle personeelsleden te berijden. Het project zit nog in de tekenfase, details van het kantoor zullen in een later stadium bekend worden gemaakt.

Duurzaam

Het nieuwe pand in Goes wordt duurzaam gebouwd en gaat naar verwachting open in het tweede kwartaal van 2019. Het kantoor in Kamperland zal op termijn een andere bestemming krijgen, van het kantoor in Middelburg loopt de huurtermijn af.

Dit is een gedeeltelijke weergav van het bericht op de website van de gemeente Goes. Het volledige bericht staat op www.goes.nl/in-de-gemeente/nieuws_43683/item/roompot-vakanties-bouwt-nieuw-hoofdkantoor-in-goes_163012.html

60 jaar lief en leed

Foto: Leon Janssens

GOES - Gerrit Schrier en Clasien Vermeulen uit Goes waren woensdag 6 september 60 jaar getrouwd. Loco-burgemeester Derk Alssema kwam het diamanten paar namens de gemeente Goes feliciteren en bracht een leuke attentie mee.
FOTO: LEON JANSSENS

Dagboekje uit de oorlogstijd ontdekt

De Canadezen kwamen na de bevrijding bridgen bij de familie Goossens. Ze namen chocolade mee de wikkel werd in het dagboekje geplakt. FOTO: Rachel van Westen

HEINKENSZAND - Het dagboekje lag decennia lang in Breda. Ergens op zolder, in een kastje of misschien wel zorgvuldig opgeborgen in een kluis. Niemand weet het. Sterker nog, niemand wist van het bestaan van dit boekje tot het in handen kwam van Wim van Meeteren uit Heinkenszand. De plaats waar Corry Goossen woonde in de oorlogsjaren en waar de verhalen uit haar dagboek zich afspelen.
"Mijn schoondochter kende iemand die in Breda woonde", steekt Van Meeteren van wal. "Hij woonde daar in een straat met twee dames van ver in de negentig. Ze waren erg op zichzelf en kregen pas wat contact met de buitenwereld toen hun gezondheid achteruit ging en de buren hulp aanboden. De dames zijn uiteindelijk naar Oostenrijk verhuisd, maar voor ze vertrokken gaven ze een boekje aan de buurman. Hij ontdekte al snel dat hij een dagboek over de oorlogsjaren in handen had, dat zich afspeelde in Heinkenszand. Via de schoondochter kwam het dagboek bij mij terecht."

Familienamen

Foto: Hans van Oosterhoudt
Foto: Persgroep
Wim van Meeteren woont al veertig jaar in Heinkenszand en toen hij begon met lezen, kwam hij allemaal namen tegen in het boekje die hij kent als familienaam in zijn woonplaats. FOTO: Rachel van Westen
Foto: Rachel van Westen

Wim van Meeteren woont al veertig jaar in Heinkenszand en toen hij begon met lezen, kwam hij allemaal namen tegen in het boekje die hij kent als familienaam in zijn woonplaats. "Het werd me al snel duidelijk dat deze dames in Heinkenszand woonden, maar er staat geen adres in het dagboek. Ik heb contact opgenomen met de gemeente en op die manier ben ik erachter gekomen dat de familie Goossen aan de Dorpsstraat woonde. Het gezin bestond uit vader Anton, moeder Catharina, twee dochters en twee zonen: Annie (1916), Corry (1917) en twee zonen uit 1918 en 1922."
"In het dagboekje worden ingrijpende gebeurtenissen omschreven, zoals het bombardement van Vlissingen en de slag om de Sloedam. Maar ook, en dat bezorgde mij echt kippenvel, details die tot nu toe nog niet bekend waren. We weten wel dat er in de oorlogsjaren een vliegtuig is neergestort, vlak bij de Stationsweg in Heinkenszand. Dit drama wordt ook beschreven in het boek 'Noodsein boven Zeeland' door Mark van den Dries. Er kwamen twee jonge vliegeniers om het leven en op hun graf lagen de volgende dag bloemen. Tot nu toe was het onbekend wie deze bloemen hier had achtergelaten, maar in het dagboekje staat beschreven wie de bloemen daar heeft neergelegd en zelfs wat voor soort bloemen het waren. Het dagboekje staat vol met dit soort details", vervolgt Van Meeteren terwijl hij voorzichtig door het dagboekje bladert. "Maar er staan ook gebeurtenissen omschreven waarvan ik echt geen idee had. Over een gezin dat zich had verstopt in een duiker aan de Stationsweg en werd geraakt door een voltreffer. Niemand overleefde het. Gruwelijk", overpeinst Van Meeteren terwijl hij voor zich uit staart.
"Maar er staan ook leuke dingen in. Corry schrijft over haar broer Piet die naar de radio gaat luisteren bij Houtzager en ze schrijft over de Canadezen die na de bevrijding komen bridgen bij de familie Goossens. Ze nemen chocolade mee en een wikkel van zo'n reep is in het dagboekje geplakt. Dit dagboek is echt een juweeltje en bevat een schat aan informatie, maar er ontbreken ook nog veel puzzelstukjes", laat Van Meeteren weten. "Ik hoop dat er mensen zijn die mij meer kunnen vertellen over de familie Goossen, zodat de laatste puzzelstukje op hun plek vallen."

Feestelijke start van Film by the Sea

Openingsgala weer groot succes

Vlissingen - Afgelopen vrijdag was het weer zover: de aftrap van Film by the Sea met een spetterend openingsgala! Er was volop glitter en glamour te zien op de blauwe loper, die uitgerold lag voor bioscoop Cine City. Zo'n 2.000 gasten vierden de opening van de 19e editie van het Zeeuwse filmfestival. De filmweek, die nog tot en met zondag 17 september duurt, opende met de Nederlandse film 'In Blue' van regisseur Jaap van Heusden. Deze week zijn er dagelijks vanaf 10.00 uur diverse films en evenementen te bezoeken.

Het nieuwe bouwen in Zeeland

Gebruik maken van oude materialen

Circulair bouwen: Materiaalverhuizing in volle gang tussen Terneuzen en Kloetinge. FOTO: Eddy Westveer/Emergis Foto: Eddy Westveer/Emergis

Niet slopen maar ontmantelen. Dat is de strekking van 'het nieuwe bouwen', ook wel circulair bouwen genoemd. Eind augustus besteedde dagblad Trouw aandacht aan dit fenomeen dat ook in Zeeland op verschillende projecten van toepassing is.

Carola Helmendach, projectmanager circulaire economie van Impuls Zeeland weet er alles van. "In principe gaat het er om dat men nadenkt voordat men gebouwen gaat slopen. Belangrijk is dat het te slopen object goed in kaart wordt gebracht, bijvoorbeeld door geselecteerde materiaalgegevens op te slaan in een database, er gekeken wordt hoe eenvoudig mogelijk onderdelen vallen te demonteren voor hergebruik. Glas en staal kun je natuurlijk steeds opnieuw aanmaken, maar is ook voor nieuwe projecten te hergebruiken," aldus Helmendach. Zij wijst er op dat grondstoffen voor de bouw niet onuitputtelijk zijn en ziet door een slimme aanpak met grondstoffen door hergebruik, recycling, demontage enzovoorts, dat zowel voor het milieu als financieel kostenbesparend kan zijn. Helmendach: "De maakindustrie ontlasten door gebruik van bestaande elementen voor duurzaam bouwen." Ook architect Taco Tuinhof van Architectenbureau Rothuizen in Middelburg zet zich volop in voor deze vorm van circulair bouwen'. Tuinhof maakte een ontwerp voor een nieuwe jeugdkliniek van Emergis in Kloetinge en keek rond en kwam uit bij het sluizencomplex in Terneuzen waar een nog maar recent duurzaam gebouwd kantoor van Rijkswaterstaat moest wijken voor een grotere sluis. "Ik kon haast niet geloven dat dit weg moest" zei hij onlangs in een interview met Dagblad Trouw. Emergis Vastgoed directeur Dorine Peters –van Dommelen zei in hetzelfde interview : "Hier in Zeeland praten we niet alleen over circulair bouwen, we doen het gewoon! Zo worden we een voorbeeld voor de rest van Nederland. In het circulaire verhaal draait het immers om de kringloop, dat er zo weinig mogelijk afval is." In principe gaat het er om dat de te slopen materialen optimaal worden hergebruikt in plaats van er schroot van te maken

De transformatie van het provinciegebouw naar HZ-dependence is in volle gang in Middelburg. FOTO: gemeente Middelburg Foto: Gemeente Middelburg

Transformatie

Op Walcheren wordt momenteel in het Groenewoud in Middelburg een voormalig ambtenarencomplex afgebroken en door precisiesloop onderdelen van dit pand hergebruikt in een nieuw opleidingsonderkomen van de HZ. Of zoals Yvette Hamerling van communicatie HZ University of Applied Sciences het zegt: "Transformatie van een kantoorpand naar een onderwijsomgeving." Op Walcheren wordt momenteel in het Groenewoud in Middelburg een voormalig ambtenarencomplex afgebroken en door precisiesloop onderdelen van dit pand hergebruikt in een nieuw opleidingsonderkomen van de HZ.

Mondragon

Volgens Carola Helmendach van Impuls Zeeland zijn deze projecten niet helemaal vergelijkbaar en spreekt zij in dit geval liever over beperkt circulair bouwen. Dat geldt ook voor het project Mondragon in Zierikzee. Waar Bouwbedrijf Boogert uit Oosterland bezig is met de herontwikkeling van het voormalig cultureel centrum Mondragon en daar een hotel/stadslogement komt. Objecten uit het alom geliefde theater van weleer worden hergebruikt in het nieuw te bouwen hotel. Maar in dit geval gaat het om een monumentale verplichting van de Gemeente Schouwen Duiveland die het doel heeft gesteld dat enkele herkenbare elementen van het monumentale gebouw cultureel erfgoed zijn en moeten terugkeren in de nieuwe bestemming.

Speerpunten

Helmendach ziet ook toekomst op allerlei andere gebieden in de bouw, zoals recreatie. "Dat kan ook een speerpunt zijn in de nabije toekomst." Verder ziet zij daarin ook mogelijkheden tussen samenwerking tussen Zeeuwse bedrijven, zodat bestaande gegevens van (bouw)materialen opgeslagen blijven en kennis kan worden uitgewisseld bij nieuwe projecten binnen de provinciegrenzen. "Bijvoorbeeld dat bij een bouwontwerp al vooraf rekening wordt gehouden met de wijze van bevestiging van materialen, zodat het later bij hergebruik gemakkelijker te demonteren valt," volgens Helmendach. "Als dat vooraf al op enige wijze wordt gedocumenteerd en vastgelegd voorkomt dat later veel ongemak." De tijd van zomaar rigoureus slopen lijkt voorbij. Volgens Michel Baars van het Brabantse bedrijf New Horizon Urban Mining, betrokken bij de 'verhuizing' van het Rijkswaterstaatgebouw in Terneuzen naar Emergis in Kloetinge, schat dat de helft van het materiaal wordt gebruikt in de nieuwe vestiging. De rest krijgt ook een bestemming.